
مهرداد پهلبد
مهرداد پهلبد از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۸ به عنوان وزیر فرهنگ و هنر ایران خدمت کرد، دورهای از تحولات فرهنگی قابل توجه در ایران پیش از انقلاب. با این حال، مشارکت پهلبد در امور فرهنگی دولت ایران پیش از نقش وزارتی او بود. او فعالیت خود را در دستگاه فرهنگی ایران در سال ۱۹۵۸ آغاز کرد، زمانی که به عنوان رئیس سازمان هنرهای زیبا منصوب شد، سمتی که شش سال قبل از وزیر شدن در اختیار داشت. رهبری او در شکلدهی به چشمانداز هنری و فرهنگی ملت در این دوران نقش مهمی داشت.
وزیر فرهنگ و هنر آیندهنگر
پهلبد که با نام اصلی «عزتالله مینباشیان» در تهران متولد شده بود، در سال ۱۹۴۵ با ازدواج با پرنسس شمس پهلوی، خواهر محمدرضا پهلوی، دوران بسیار مهمی را سپری کرد. این پیوند نه تنها او را به خانواده سلطنتی متصل کرد، بلکه بستری بینظیر برای تحقق بخشیدن به دیدگاهش در مورد پیشرفت هنر و فرهنگ ایران فراهم کرد. پهلبد پیش از ازدواج، موسیقیدان بود و پیشینهای در هنر داشت. او تحصیلات جامعی داشت که شامل تحصیل در رشته موسیقی و هنر بود. او و پرنسس شمس در سال ۱۹۵۱ مخفیانه در واتیکان به کاتولیک گرویدند.
دوران وزارت پهلبد با دورهای از رشد و توسعه بیسابقه در هنر همراه بود. او بر تأسیس و گسترش مؤسسات، ابتکارات و برنامههای فرهنگی متعددی نظارت داشت که هدفشان حفظ میراث فرهنگی غنی ایران و پرورش بیان هنری معاصر بود. رویکرد او با تعهد به سنت و مدرنیته، با به رسمیت شناختن اهمیت حفظ ریشههای فرهنگی در عین تشویق نوآوری، مشخص میشد.
کمکهای مالی به باله ملی ایران
تمرکز اصلی تلاشهای پهلبد، شرکت باله ملی ایران (آی ان بی سی) بود. او حامی سرسخت این شرکت بود و ثبات مالی آن را تضمین و زیرساختهای لازم را برای رشد آن فراهم میکرد. او همکاری با هنرمندان بینالمللی را تسهیل کرد که دیدگاهها و تکنیکهای جدیدی را برای (آی ان بی سی) به ارمغان آورد. حمایت او این شرکت را قادر ساخت تا رپرتوار خود را، شامل آثار کلاسیک و معاصر، گسترش دهد و تورهای بینالمللی برگزار کند و در صحنه جهانی به رسمیت شناخته شود. چشمانداز پهلبد شامل دعوت از چهرههای برجستهای مانند ویلیام دالر و رابرت د وارن بود که تخصص و جهتگیری هنری آنها به طور قابل توجهی توسعه شرکت را شکل داده و استانداردهای آن را ارتقا داد.
ابتکارات کلیدی فرهنگی
پهلبد، فراتر از مشارکتهایش در، طیف گستردهای از پروژههای فرهنگی را آغاز و حمایت کرد. او نقش مهمی در تأسیس و حمایت از موزههای متعدد، از جمله موزه هنرهای معاصر تهران، که مجموعهای چشمگیر از هنر مدرن ایرانی و غربی را در خود جای داده بود، موزه فرش ایران، که به حفظ و نمایش هنر فرش ایرانی اختصاص داشت، و موزه آبگینه، که متخصص در شیشه و سرامیک بود، ایفا کرد.
پهلبد در سازماندهی و حمایت از جشنواره هنر شیراز، رویدادی مشهور بینالمللی که رشتههای هنری متنوعی را از موسیقی و تئاتر گرفته تا رقص و فیلم به نمایش میگذاشت، نقش مهمی داشت. این جشنواره هنرمندان و مخاطبانی از سراسر جهان را به خود جذب کرد و به تبادل فرهنگی ایران و شهرت آن به عنوان یک مرکز پویا برای هنر کمک کرد.
علاوه بر این، پهلبد به طور فعال هنرها و صنایع دستی سنتی را از طریق کارگاهها و برنامههای آموزشی ترویج داد و انتقال این مهارتها و سنتها را به نسلهای آینده تضمین کرد. او همچنین از بیان هنری معاصر حمایت کرد و فرصتها و حمایتهایی را برای هنرمندان مدرن فراهم کرد تا آثار خود را خلق و به نمایش بگذارند. سرمایهگذاری او در زیرساختهای فرهنگی، از جمله ساخت و نوسازی تئاترها و سالنهای کنسرت، فضاهای حیاتی را برای اجرا و نمایشگاه هنری فراهم کرد. پهلبد همچنین به طور فعال تبادل فرهنگی بینالمللی را تقویت کرد و همکاریها و مشارکتها را با سازمانهای فرهنگی و هنرمندان سایر کشورها تسهیل نمود.
میراث مهرداد پهلبد به عنوان وزیر فرهنگ و هنر، عمیق و ماندگار است. رهبری او در دورهای از نوسازی سریع و تغییرات اجتماعی، سهم بسزایی در شکوفایی صحنه فرهنگی پویا در ایران داشت. تلاشهای او برای حفظ هنرهای سنتی و حمایت از بیان معاصر، تأثیری فراموشنشدنی بر چشمانداز فرهنگی کشور بر جای گذاشت.


